الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

216

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

سَطَحْتُ الثَّرِيدةَ فى القَصْعَة : نان و تريد را در كاسه نهادم . سطر : السَّطْر و السَّطَر : هر خط از نوشتن . و السَّطْر من الشّجر : رديف درختان غرس شده . و السَّطْر من القوم : رديف وصف ايستاده مردم . سَطَّرَ فلانٌ كذا : آن را سطر نوشت . خداى تعالى گويد : ( ن وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ - 1 / قلم ) و ( وَ الطُّورِ وَ كِتابٍ مَسْطُورٍ - 2 / طور ) و آيه : ( كانَ ذلِكَ فِي الْكِتابِ مَسْطُوراً - 58 / اسراء ) يعنى ثابت و محفوظ شده در آن كتاب جمع سَطْر - أسْطُر ، سُطُور و أَسْطَار - است ، شاعر گويد : إنّي و أَسْطَارٍ سُطِرْنَ لنا سَطرا * . . . ( من و خطوطى كه سطر سطر برايمان نوشته شده ) . و امّا در مورد آيهء ( أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ ) * ابو العبّاس مبرّد مىگويد : أَسَاطِير جمع - أُسْطُورَة - است مثل - أرجوحة و أراجيح - ( طناب تاب بازى كردن كودكان ) و أثفيّة و أثافي ( سه پايه زير ديگ ) و - أحدوثة و أحاديث ( سخن جديد و بازگو شده ) . خداى تعالى گويد : ( وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ ما ذا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قالُوا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ - 24 / نحل ) يعنى بنا بر آنچه مىپنداشتند آن آيات چيزى است كه آن را به دروغ و باطل نوشته‌اند . مثل گفتارشان در اين آيه : ( أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَها فَهِيَ تُمْلى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا - 5 / فرقان ) ( اساطيرى است كه نوشته شده و صبح و شام بر او املاء مىشود ) . خداى تعالى گويد : ( فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ « 1 » - 22 / غاشيه ) و

--> ( 1 ) متأسفانه آيهء فوق هم مثل آيات ديگر قرآن مورد سوء استفاده قرار گرفته و هرگز نخواسته‌اند در معانى آن همانند راغب رحمه اللّه دقيق شوند و يا با آيات ديگر قرآن و احاديثى كه در اين زمينه هست مطابقت دهند غالبا ليبرال‌مآب‌ها و آنهائى كه قرآن را با عينك غرب گرايانه و انديشه‌هايى كه آبشخورش مرعوب و مجذوب شدن به ظواهر تمدّن خالى از اصول اخلاقى غرب است ، سر چشمه مىگيرد ، اينان استدلالى .